7 Ekim 2011 Cuma

4- BARIŞ MANÇO - BİNBOĞA'NIN KIZI/AY OSMAN (1971)

Sanatçı: Barış Manço
Grup: Moğollar/Kaygısızlar
Eşlik Eden: Fikret Kızılok
Söz-Müzik: Binboğa'nın Kızı: Barış Manço, Ay Osman: Anonim
Yıl: 1971
Firma: Sayan Plak
Plak: Sanatçıdan izinsiz telifli 45'lik.
Bulunabileceği albüm: Barış Manço-Dağlar Dağlar/Klasikleri CD

1971 tarihli bu 45'lik aslında bir nevi toplama 45'lik. Barış Manço'nun Moğollar'la olan birleşmesinden İşte Hendek İşte Deve/Katip Arzuhalim Yaz Yare Böyle 45'liği çıkmıştı ilk olarak. Grup beraber 3 şarkı kaydetmişti. Bu 3 şarkıdan Binboğa'nın Kızı ilk 45'likte yer almadı. Fakat Sayan Plak şirketi İşte Hendek İşte Deve'nin müthiş satışını görüp hemen arkasına bir Barış Manço-Moğollar 45'liği daha sürmek istedi. Moğollar'ın o süreçte Barış Manço'yla yeni bir plak yapmak yerine Fransa'da isimlerini duyurma sevdası güçlenince Binboğa'nın Kızı tek şarkı olarak kaldı. Bunun üzerine Sayan, arşivden bir Barış Manço-Kaygısızlar düzenlemesi olan Ay Osman'ı çıkardı ve plağın b yüzüne koyup satışa sundu. Manço ve Kaygısızlar 1969'da ayrılmış, Manço Avrupalı arkadaşlarıyla "Ve" isminde bir grup kurmuş ve iki 45'lik de bu grupla çıkarmıştı.

Plağın ana şarkısı olan Binboğa'nın Kızı, undisc bir eser değil. Manço'nun Dağlar Dağlar/İşte Hendek İşte Deve isimli toplama kasetinde ve yine Dağlar Dağlar/Klasikleri CD'sinde bulunabiliyor. Fakat bir zamanlar her yerde rahatlıkla bulabildiğim kaset versiyonu bugün artık piyasada olmadığından şarkı yalnızca adı geçen CD'de yer alıyor. Şarkıyı ilk kez dinlediğim 1995 yılında, yani henüz 12 yaşındayken o kadar da hoşuma gitmemişti. Aradan geçen yıllar içinde de Manço'nun en sevdiğim şarkılarından biri olamadı ama son bir haftadır en sık dinlediğim şarkılardan biri, çünkü içinde Murat Ses'in The Doors-vari solosunu ilk kez farketmiş bulunuyorum.
Binboğa'nın Kızı, özgün bir Barış Manço bestesi. Karacaoğlan şiirlerinden damıtılmış bir hali olduğundan son kıtada ozana da göndermeli bir saygı duruşunda bulunulmuş. Murat Ses'in klavye, Taner Öngür'ün gitar çaldığı ve Engin Yörükoğlu'nun bateride yer aldığı bu kayıt, Manço'dan ziyade Moğollar'ın ön plana çıktığı bir kayıt. The Doors'un klasik başyapıtı Light My Fire'da yer alan elektro gitar-klavye atışma solosu grubu o kadar etkilemiş ki o kalitede olmasa da benzer bir çalışmayı şarkıya entegre etmişler. Ama Ray Manzarek'in rock solosuna nazaran Murat Ses'in çok sevdiği caz sularında dolaşan solosu şarkıyı Light My Fire'dan farklı bir çekiciliğe ulaştırmış. Barış Manço'nun abartısız vokalistliği ve sözlerde yaptığı ince değişiklikler ve ilk iki kıtada şahsına ait olan becerisi de Binboğa'nın Kızı'nı kaliteli bir yerli psychedelic rock şarkısı haline getirmiş.
Plağın diğer yüzündeki Ay Osman, Sayan Plak yetkililerince 45'liğe dahil edilmiş ve daha önce yayınlanmamış bir Manço-Kaygısızlar eseri idi. Her ne kadar bu plağın Manço'dan izinsiz yayınlanması sanatçıyla şirketin arasını bozmuş ve Manço o dönemin en önemli sanatçıların birarada olduğu Yavuz Plak'a geçmişse de bugün, kayıp bir şarkının kendine dinleyici bulması da sağlanmıştı.

Ne ilginç ki plakta Binboğa'nın Kızı şarkısına dair söz müzik bilgileri olmasına rağmen Ay Osman hakkında bu bilgi yer almıyor. Fakat biz bu türkünün bir Orta Karadeniz türküsü olduğunu biliyoruz. En azından sözleri birazcık değiştirilmeden önce. Ay Osman'ı daha önce 1967'de Fikret Kızılok da ilk EP'sinde seslendirmişti. Zaten bu versiyonda da Barış Manço-Kaygısızlar'a mızıka ve geri vokaliyle destek veriyor. Öyle anlaşılıyor ki türkü, Kızılok'un araştırıp bulduğu türkülerden biri. Ay Osman, Binboğa'nın Kızı kadar komplike değil. Daha düz bir düzenlemeye sahip. Mızıkanın domine ettiği düzenlemede Barış Manço da armonik bir vokalle şarkıyı rayından hiç çıkartmadan söylüyor. Kızılok'un vokalinin şarkıya bir tat getirdiğini ama düşük volümlü bir ortaklık oluştuğunu da belirteyim.

6 yorum:

Osman Turan dedi ki...

Bunun ilgini çekeceğini düşünüyorum: http://www.facebook.com/photo.php?v=2328293241257

Muhammed Tiryaki dedi ki...

İzliyorum Yatağanbaba'nın çalışmalarını. Son bölümde zamanında çok plak aldığım Matara'nın sahibini tanıdım sayesinde.

Osman Turan dedi ki...

:) 80 sonrası ile ilgilenmiyorum demesi dikkatimi çekti... Bir de ondan 1 gün önce Yatağanbaba ile beraberdik Karşıyaka'da. Onun da videosu var, hemen bir önceki videosu...

Muhammed Tiryaki dedi ki...

80'den ziyade 1983'ten sonra büyük sanatçılar bile kaliteyi düşürmüştü. Bir daha da toparlanamadılar zaten çoğu. Aslında kastettiği oydu. Yatağanbaba'nın çalışmaları (sadece müzikle ilgili olanları takip ettim) oldukça iyi niyetli. Ulusal medyada önemli bir yerde olmasını isterdim.

maturin dedi ki...

parça için verdiğiniz link çalışmıyor, yenilemeniz mümkün mü? sevgiler.

Muhammed Tiryaki dedi ki...

Linki güncelledim.